de leeswelp,  2010,  nr. 2 / maart

Een boek mag een kind ‘veronzekeren’
Karin Kustermans in gesprek met Bruno Vanobbergen

De Jeugdboekenweek 2010 staat in het teken van de kinderrechten. Hoe zit het met het recht op lezen? Wij vroegen het aan Bruno Vanobbergen, Vlaams kinderrechtencommissaris. De pedagoog, die als onderzoeker ook betrokken was bij het project Boekbaby’s van Stichting Lezen, adviseert samen met zijn twaalfkoppig team het Vlaams parlement inzake decreten die verband houden met kinderen, jongeren en hun rechten.

Kustermans: Kinderen hebben recht op cultuur, staat er in het Kinderrechtenverdrag. Een vage, algemene formulering.
Vanobbergen: Het recht op cultuur moet ook heel breed geïnterpreteerd worden. Gaat het om kunst? Ja. Gaat het om cultuur in brede zin? Ook, ja. Heel belangrijk is dat in het Kinderrechtenverdrag gezegd wordt: kinderen hebben het recht om aan het culturele en het artistieke leven te participeren. Dat heeft twee componenten. Enerzijds hebben kinderen, als passieve deelnemer aan cultuur, recht op een aanbod dat tegemoetkomt aan wat belangrijk is voor hen, anderzijds hebben ze ook het recht om zelf actief als cultuurparticipant op te treden. Dat is een belangrijk onderscheid. Het Verdrag beklemtoont duidelijk beide bewegingen.
In mensenrechtenverdragen, en dus ook in het Kinderrechtenverdrag, wordt klassiek het onderscheid gemaakt tussen burgerlijke en politieke rechten enerzijds, de zogenaamde eerste generatie mensenrechten, en sociale, economische en culturele rechten anderzijds, de tweede generatie mensenrechten. Recht op cultuur maakt deel uit van die tweede generatie mensenrechten. Die zijn niet minder belangrijk dan de burgerlijke en politieke rechten, maar ze zijn wel moeilijker realiseerbaar en eigenlijk ook niet juridisch afdwingbaar. Maar door het feit dat ze in het Verdrag staan en dat België dat geratificeerd heeft, verbindt ons land zich er wel toe dat het recht op cultuur progressief gerealiseerd wordt. [...]

inhoud PEUTERS EN KLEUTERS Aaneenschakeling van ‘open plekken’  Recensies BOLOGNA CHILDREN'S BOOK FAIR Boeiende ontmoetingen Overweldiging, knowhow en cappuccino VANAF ZES JAAR Recensies VANAF NEGEN JAAR Speels en excentriek Recensies INTERVIEW Een boek mag een kind ‘veronzekeren’ VANAF TWAALF JAAR Weven met tijd en ruimte Botsen met de grenzen van het genre Recensies ADOLESCENTEN Compromisloos eilandverhaal Recensies JEUGDLITERATUUR IN CONTEXT Voorlezen, vacua en verboden vruchten Rit met Speedboot Recensies